Tıbbı ve Aromatik Ağaçlar

Himalaya Sediri

Cedrus deodora

Diğer İsimler Himalaya sediri

Familya Çamgiller ( Pinaceae )

Sınıf - ( Pinopsida )

Bölüm Damarlı Bitkiler ( Tracheophyta )

Takım İğne Yapraklılar (Pinales)

Yetiştiği Bölgeler Batı Himalayalar, Nepal, Doğu Afganistan, Pakistan, Çin

Kullanılan Kısım

Etken Maddeler

Oval, dik kozalaklar tek tek veya çiftler halinde büyür ve yuvarlak bir tepeye sahiptir.

Himalaya sediri Daha sonraki dalları ve sonunda sarkık dalları olan düz büyüyen bir ana gövdesi olan hızlı büyüyen ağaçtır. Sonuç olarak, ağaç, özellikle genç olanlar, önce geniş ve piramidal olan, ancak daha sonra büyüdükçe düzleşen dekoratif bir taç şekli geliştirir. Doğal yaşam alanı olan Himalayalar’da, ağaç 60-70 m yüksekliğe kadar büyüyebilir. İğne yapraklar, 30 adede kadar birlikte paketlenmiş olarak gruplar halinde büyür. Hafif kavisli, lacivert-yeşil ve diğer Cedrus türlerine göre daha uzundurlar. Oval, dik kozalaklar tek tek veya çiftler halinde büyür ve yuvarlak bir tepeye sahiptir. Fidanlar özellikle dona karşı hassastır ve rüzgardan korunan güneşli bir yer gerektirir. Cedrus deodara, yüksek pH’lı topraklarda iyi gelişmez.

Alt Türleri : C. deodora ‘Feelin Blue’ , C. deodora ‘Golden Horizon’, C. deodora ‘Robusta’

MORFOLOJİ

Sedir türleri içinde iğne yaprakları en uzun türdür (2,5-5 cm) boylarındadır. Enine kesitleri genellikle 3 köşelidir. Sürgün : Genç sürgünlerde kabuk ince, pürüzsüz ve grimsi renktedir. Uzun ve kısa sürgünleri belirgindir. Tepe sürgünü aşağı doğru sarkık Gövde ve Kabuk : Gövde kabuğu koyu gri renkli, gençlik evresinde pürüzsüz, ileri yaşlarda pürüzlü ve çatlak Dal Formu : Dalları yatay, dal uçları aşağı doğru sarkık Tomurcuk : Pullarla örtülü olan tomurcuklar çok küçüktür. Kozalak : Diğer sedir türlerine göre kozalaklar daha büyüktür. 5-6 X 7-10 cm boylarında ve fıçı biçimindedir.

Çiçek : Erkek çiçekler silindir şeklinde ve 5 cm boyunda olup yukarı yönelmiştir.Dişi çiçekler ise yumurta şeklinde kırmızımsı 1,5 cm uzunluğunda ,bol sayıda ve yuvarlak formda pulları vardır.

Kök : Gençlikte ve orta yaşlarda kazık kök yapar, ileri yaşlarda yürek kök sistemine dönüşür. Kazık kök

Tepe Özelliği : Gençlikte piramidal bir gövdeye sahip ise de, zamanla tepe formu bozulur, yayvanlaşır. Serbest büyürse toprağa kadar dallanır.

EKOLOJİ

İklim : Ilıman
Işık : Güneş sever
Toprak : Kumlu-killi, verimli ,iyi akıntılı toprakları sever. Kireçli topraklarda yetişemez.
Nem : Bağıl nemi yüksek yerleri sever.

ÜRETİM
Tohumla Üretim : Tohumla üretimi kolaydır ve tercih edilir. Tohumlar ilkbahar veye sonbaharda çimlendirilir. Dikimden önce birkaç saat ıslatmak tohumun çimlenmesini kolaylaştırır. Çelikle Üretim : Çelikler kolay köklenmediği için tercih edilmez. Ancak mecbur kalınırsa yaz sonu veya sonbaharda çelik alınması gerekir. Aşı ile Üretim : Saksıda yetiştirilmiş 1-2 yaşındaki çöğürlere yandan kertikli aşı ile ilkbaharda aşılanabilir. Aşı özel türlerin üretimi için tercih edilir. Sulama : Su ihtiyacı orta düzeydedir.

HASTALIK ve ZARARLILAR
Hastalıkları : Gençlikte ve orta yaşlarda hızlı büyüdüklerinden daimi rüzgarlardan etkilenerek bayrak teşekkülatı denilen şekil bozukluğu gösterirler. Donlara karşı duyarlıdır.

BİTKİ TANIMA
Bitki Tipi : İğne yapraklı
Dağılım :  Egzotik
Yaşam Süresi : Çok yıllık. Toleransları : Diğer Sedir türlerinin aksine neme toleransı yüksektir. Yetiştiği Şehirler : Ülkemizde doğal yayılış göstermez. Anavatanı, Kökeni ve Dünyada Doğal Yayılış Alanları : Batı Himalayalar, Nepal, Afganistan.

KULLANIM ALANLARI

Peyzaj, Mobilya, Direk, Doğrama, Kağıtlık lif, Travers

Sanayi Peyzajda Kullanım : Çim alan üzerinde tek olarak dikime yatkındır.